3 тараудың есептерін шешуге арналған әдістемелік нұсқаулық
3.1.
(3.29)-формула бойынша
,
егер
болса,
онда v жылдамдығы
скаляр
өрісінің градиенті болады. Сонымен,
және
(3.3) үзіліссіздік теңдеуі келесі түрде болады:
немесе
.
3.2. (2.52) формула бойынша

(3.3) формулаға
сәйкес
.
3.3.
Лагранждық формада дифференциальдауды орындап
және
5.11-есептің нәтижесін пайдаланайық
.
Онда
.
3.4.
(3.5) формулаға сәйкес сығылмайтын сұйықтық үшін
.
Біздің жағдайымызда
;
сонымен,
және
сығылмайтын сұйықтықтың үзіліссіздік теңдеуі орындалады.
3.5.
Бұл жағдайда
.
Бұны (3.3) теңдеуіне қойып интегралдасақ, онда
,
мұндағы С – интегралдау тұрақтысы.
болғанда
болғандықтан,
бұл теңдік
түріне
келеді. Әрі қарай
теңдеуін
интегралдасақ (
бойынша
қосындылау жүрмейді), онда
болады.
Осыдан
.
3.6. (1.15) және (2.8) формулалары бойынша
.

теңдігін
ашып жазсақ жоғарыдағы өрнекті аламыз:
болғанда
,
болғанда
,
болғанда
.
3.7. (3.16) теңдеу күштердің тепе-теңдік шартынан алынғандықтан, моментердің бар болуы оған әсер етпейді. Бірақ та (3.19) формулада қосымша қосылғыштар пайда болады:
.
Бұл теңдікті
теңдігіне
келтіруге болады. V көлемі кез-келген болғандықтан, бұл жағдайда
теңдігі
орындалады.
3.8. Аталған дифференциалдауды орындап, ұқсас мүшелерді біріктірсек, онда
.
(3.4) формулаға
сәйкес сол жақтағы бірінші қосылғыш нөлге тең, ал екінші мүшесі
-ға
тең. Сонымен,
,
бұл (3.16)-мен бірдей.
3.9.
(3.19) формуладағы
-ның
орнына
-ны
қойып, шыққан беттік интегралға (1.157) Гаусс-Остраградский теоремасын
қолдансақ, онда:
.
3.2-есептің шешімін пайдалансақ және дифференциалдауды орындасақ, бұл теңдеу келесі түрге келеді:
.
(3.16) формуласы
негізінде квадрат жақшадағы мүшелер қосындысы нөлге тең, сонымен қатар
және
болады.
онда
.
3.10.
(3.19) теңдеудің сол жағында санақ басына қатысты барлық беттік және массалық
күштердің толық моменті Мі тұр.
болғанда
бұл теңдеудң келесі түрде түрлендіруге болады:

мұндағы
-
инерция моменттерінің теңдеуі.
3.11. (3.23) формуладан

немесе символдық
формада
екені
шығады.
3.12.
Dij-дің әрбір элементін
-дің
сәйкес элементіне көбейтіп қоссақ, онда
болады.
3.13.
Ал
болғандықтан,
(3.3)
үзіліссіздік теңдеуінен
болатындығын
аламыз. Онда
болғанда,
болады.
3.14. (3.32) формула бойынша
,

мұндағы
және
-
сәйкесінше деформацияның жылдамдық тензорының бірінші және екінші инварианттары.
3.15.
Бұл жағдайда
және
3.13-есептің нәтижесін ескерсек, (3.41) формула келесі теңдікті береді
.
3.16.
(2.25) формула бойынша
,
бұл
матрицасының
ізі және мұны
бас
мәндері арқылы жазуға болады. (1.138) формуласы бойынша матрицаның ізі келесі
түрде болады

Осыдан
болады.
3.17.
болғандықтан,
;
сонымен қоса
болғандықтан
.
Тәуелсіз алты компоненті бар симметриялы екі
және
тензорларының
ішкі көбейтіндісіне ұқсас,
тензорының
әртүрлі 36 компоненті ғана болады.
Әдетте
компоненттерін
келесі түрде орналастырады:
.
3.18.
Координаттық бағыттарды әртүрлі 6 жолмен беруге болады (3.1-сурет). Изотропты
болу үшін
және
болу
керек. Бұл 36 компоненттің 26-сы ғана қалатының білдіреді. Егер орта изотропты
болса, онда сәйкес координата осьтерін бейнелеулер мен бұрулардан кейін 26
компоненттің екеуі ғана қалады.

3.1 – сурет.
3.19.

3.20.
және
өрнектерін
3.19-есептегі
өрнегіне
қойсақ, онда
.
Бұдан көрініп тұрғандай, егер
болса,
онда
.
Сондықтан,
.
3.21.
Тікелей дифференциалдауды орындасақ, онда
.
Бірақ
(5.15-есепті
қараңыз), ал (3.3) үзіліссіздік теңдеуінен
екені
шығады. Ақырында
.
3.22.
Сығылмайтын сұйықтықтың үзіліссіздік теңдеуі (3.5)
түрінде
болады. Бұл жағдайда
және
.
Екеуін қоссақ, онда
.
3.23.
Құйынсыз ағын үшін (2.29) формулаға сәйкес
болу
керек. Яғни

3.24.
Сығылмайтын сұйықтықтың үзіліссіздік теңдеуі
бұл
жағдайда келесі теңдікті береді
.
Мұны х2 бойынша интегралдасақ және
-ге
берілген шартты қойсақ, онда
.
Құйынсыз қозғалыс үшін
болу
керек. Біздің есепте
.
Тоқ сызығының
теңдеуі
түрінде
қорытылып шығарылған болатын. Берілген өріс үшін
болады.
Бұл теңдеуді интегралдасақ
түріндегі
шеңбер теңдеуін аламыз.
3.25.
(3.16)
қозғалыс
теңдеуі бұл жағдайда келесі түрде болады:
.
Анықтама бойынша
,
онда
және
.
Сондықтан
.
Бұл теңдеуді символдық формада келесі түрде жазамыз:
.
3.26.
(3.23) формулаға сәйкес
.
Сыртқы беттік күштер жұмысы (бірлік уақыттағы)
немесе
интегралымен
өрнектеледі. Бұл интегралға Гаусс-Остраградский теоремасын қолданып және (3.16)
қозғалыс теңдеуін пайдалансақ, онда
.
Осыдан
.
3.27.
Сығылмайтын сұйықтық үшін
,
онда біздің жағдайымызда
Сонымен
қоса,
және
сондықтан
![]()
Орта сығылмайтын,
ал қозғалыс құйынсыз болғандықтан
және
теңдігі
орындалады. Сонымен қоса,
.
Бұл өрнек,
болғанда
–
ге келтіріледі. Онда
.
3.28.
Берілген кернеу заңы негізінде (3.41) энергия теңдеуі келесі түрде болады:
.
8.3-есептің нәтижесін және
-тың
анықтамасын пайдалансақ, онда
Бірдей
мүшелерді қысқартсақ, онда
.
3.29.
Сығылмайтын орта үшін
.
болғанда
8.15-есептің қозғалыс теңдеуі
түрінде
болады.
болғанда,
операторын
бұл теңдеуге векторлық түрде көбейтсек, онда
.
Бірақ,
болғандықтан,
(3.29) теңдікті ескерсек, онда
немесе
символдық формада
![]()